XV edycja Musica Antiqua Europae Orientalis w Filharmonii w Bydgoszczy

Przeszło 40 lat temu narodził się Kongres Musica Antiqua Europae Orientalis i Polska śmiało wzięła na siebie inicjatywę w konsolidacji sił naukowych w dziedzinie muzyki dawnej i zapoczątkowała odpowiednie Forum. W pewnym sensie stało się to odpowiednikiem sławnych na całym świecie festiwali Warszawska Jesień - w jednym wypadku pragnienie uchwycenia tego, co najbardziej współczesne, wyrywające się do Przyszłości, w drugim - równoważące dążenie do zgłębienia i zachowania Przeszłości. Organizowane w Bydgoszczy co trzy lata zebrania najwybitniejszych osobistości w świecie nauki, szeroki wachlarz tematów, wspaniałe koncerty (w tym prawykonania utworów różnej proweniencji) zapewniło MAEO unikalną pozycję międzynarodową. Od tego czasu Kongres wkroczył do historii muzyki nie tylko polskiej, lecz także światowej, odmierzając swoją regularnością historyczny czas - czas przemian, rozwoju, wzbogacenia. Nie porywam się na ocenę znaczenia MAEO dla kultury Polski, lecz gdyby się odnieść do Europy Wschodniej, zwłaszcza Ukrainy, można śmiało twierdzić, że Kongres odegrał wyjątkową rolę w rozwoju badań muzyki minionych stuleci. Od samego początku naukowcy z Rosji, Ukrainy i innych republik ZSRR uczestniczyli w Kongresach. Dla ukraińskiej muzykologii stało się to bodźcem do organizacji w 1969 roku w Kijowie pierwszej w Europie Wschodniej konferencji poświęconej muzyce średniowiecza i baroku. Od tego czasu zaczęło się wydawanie prac, coraz bardziej szerokie badanie zabytków, co przywiodło do prawdziwych odkryć, spowodowało przewrót w poglądach na historię muzyki Ukrainy i Rosji, odmieniło i uzupełniło panoramę ogólnych procesów w Europie. W ciągu ubiegłych 40 lat Bydgoszcz stanowiła dla nas wzorzec zarówno w dziedzinie czysto muzykologicznej, jak i w prezentacji muzyki dawnej, włącznie z odkryciem autentycznego wykonania. Jesteśmy wdzięczni losowi za to, że od samego początku działalności otrzymaliśmy "imprinting" właśnie od MAEO, od Bydgoszczy - inicjatora ewenementu tak wysokiej wartości. MAEO i Bydgoszcz - a to znaczy Filharmonia Pomorska - są to pojęcia nierozerwalne. Wspaniały gmach, pięknie usytuowany, sala koncertowa o najlepszej akustyce, pełne blasku foyer, hole, galerie, eleganckie schody - wszystko stwarza atmosferę święta, uroczystości. Uczestnicy kongresów byli świadkami powstawania wspaniałych gobelinów i rzeźb o wybitnych walorach artystycznych, tworzonych na zamówienie kierownictwa Filharmonii. Bydgoszcz nauczyła nas także tego, co to jest prawdziwa miłość do swego kraju, głębokie uszanowanie swojej heroicznej i tragicznej historii. Nie można nie podziwiać także wspaniałej publiczności bydgoskiej. Przez szereg lat Filharmonia cierpliwie wychowywała słuchaczy i teraz poziomu publiczności mogą pozazdrościć największe światowe stolice. I ostatni komentarz na marginesie. Istnieje niezaprzeczalna zależność pomiędzy poziomem kultury w kraju - w tym muzyki - a świadomością tych procesów w strukturach państwowych. Dotychczas Bydgoszcz była szczęśliwym przykładem takiego zrozumienia i oby to trwało nadal.

prof. dr Nina Gerasimowa-Persydska
Narodowa Muzyczna Akademia Ukrainy
Kijów